Białe plamki na zębach mogą być jedynie zmianą estetyczną, ale czasami są również sygnałem demineralizacji szkliwa lub zaburzenia jego rozwoju. Ich wygląd może być podobny, mimo że przyczyna jest zupełnie inna. Dlatego samo oglądanie plamki w lustrze nie wystarcza, aby określić, z czego powstała i czy wymaga leczenia. Znaczenie ma między innymi moment pojawienia się zmiany, jej kształt, lokalizacja, powierzchnia szkliwa oraz stan pozostałych zębów.

Co oznaczają białe plamki na zębach? Odwapnienie szkliwa

Białe plamki są obszarami, które różnią się od otaczającego szkliwa między innymi sposobem rozpraszania światła. Mogą powstać wskutek utraty minerałów z już wyrzniętego zęba albo w czasie jego rozwoju, kiedy szkliwo nie mineralizuje się prawidłowo.

Jedną z częstych przyczyn jest demineralizacja szkliwa, związana z początkowym stadium próchnicy. Zmiany tego typu mogą mieć matowy, kredowy wygląd i często pojawiają się w miejscach, w których łatwiej zalega płytka nazębna, na przykład przy dziąśle, między zębami czy wokół zamków aparatu ortodontycznego. Wczesne zmiany próchnicowe mogą być jeszcze nieubytkowe, dlatego szybka diagnoza ma znaczenie dla zahamowania ich rozwoju.

Skąd biorą się białe przebarwienia na zębach? Fluoroza, hipoplazja szkliwa i inne

Przyczyn jest kilka i nie wszystkie oznaczają chorobę. Białe plamki mogą być związane z:

  • początkową próchnicą i demineralizacją szkliwa,
  • hipomineralizacją lub hipoplazją szkliwa,
  • fluorozą,
  • przebytym urazem zęba w okresie jego rozwoju,
  • zmianami pojawiającymi się podczas leczenia ortodontycznego,
  • niektórymi zaburzeniami rozwojowymi szkliwa.

W przypadku defektów rozwojowych zmiana jest zazwyczaj obecna już od momentu wyrznięcia zęba albo staje się wtedy widoczna. Z kolei plamka powstała wskutek demineralizacji może pojawić się dopiero na wcześniej prawidłowo wyglądającym zębie.

Białe plamy na zębach stałych i mlecznych u dzieci

Białe plamki na zębach u dziecka wymagają szczególnej uwagi, ponieważ mogą mieć związek z procesem tworzenia szkliwa. Jednym z przykładów jest hipomineralizacja trzonowcowo-siekaczowa, czyli MIH. W takim przypadku szkliwo może mieć prawidłową grubość, ale jego jakość jest obniżona z powodu nieprawidłowej mineralizacji. Zmiany najczęściej dotyczą pierwszych zębów trzonowych stałych, a często również siekaczy.

Białe plamki mogą występować także w uzębieniu mlecznym. W tym przypadku lekarz ocenia między innymi, czy zmiana ma charakter rozwojowy, czy może odpowiadać początkowej próchnicy. Nie należy zakładać, że biała plamka na zębie mlecznym sama zniknie tylko dlatego, że ząb zostanie w przyszłości zastąpiony zębem stałym. Przyczynę warto ustalić odpowiednio wcześnie.

Białe plamy na zębach po aparacie ortodontycznym

Po leczeniu aparatem stałym białe plamki mogą być skutkiem demineralizacji szkliwa. Zamki utrudniają dokładne oczyszczanie powierzchni zębów, a zalegająca płytka bakteryjna sprzyja powstawaniu zmian próchnicowych wokół aparatu. W badaniach białe zmiany po leczeniu ortodontycznym są opisywane jako częsty skutek miejscowej utraty minerałów w szkliwie.

Charakterystyczne jest ich rozmieszczenie, między innymi w okolicy wcześniejszego położenia zamków i przy linii dziąseł. Sam fakt noszenia aparatu nie powoduje jednak automatycznie powstawania białych plamek. Duże znaczenie ma higiena, dieta oraz indywidualne ryzyko próchnicy.

Białe plamy na zębach po wybielaniu

Białe plamki na zębach po wybielaniu nie muszą oznaczać, że zabieg spowodował uszkodzenie szkliwa. W trakcie procedury zęby mogą ulec odwodnieniu, co czasowo zmienia ich wygląd i może zwiększyć widoczność różnic w kolorze. Badania wykazały, że odwodnienie zębów może powodować wyraźne zmiany ich jasności, dlatego ocenę efektu estetycznego warto przeprowadzać po ponownym nawodnieniu szkliwa.

Wybielanie nie jest też uniwersalnym sposobem na usunięcie białych zmian. W przypadku istniejących white spot lesions wyniki badań dotyczących maskowania ich za pomocą wybielania są niejednoznaczne, a skuteczność zależy między innymi od charakteru i głębokości zmiany.

Jak rozpoznać przyczynę białych plamek?

Diagnostyka zaczyna się od badania stomatologicznego. Lekarz ocenia, czy zmiana znajduje się tylko na powierzchni szkliwa, czy ma cechy demineralizacji, jak wygląda jej struktura i gdzie jest zlokalizowana. Istotne są także informacje o tym, kiedy pojawiły się białe plamki, czy występują na jednym zębie, czy na większej liczbie zębów oraz czy pacjent wcześniej nosił aparat ortodontyczny.

W razie potrzeby diagnostykę można uzupełnić o dodatkowe metody pozwalające ocenić aktywność i głębokość zmian. Prawidłowe rozpoznanie jest kluczowe, ponieważ biała plama będąca aktywną zmianą próchnicową wymaga innego postępowania niż stabilny defekt rozwojowy szkliwa.

Białe plamki na zębach – jak się ich pozbyć?

To, jak pozbyć się białych plamek na zębach, zależy przede wszystkim od ich przyczyny. Nie istnieje jeden zabieg odpowiedni dla wszystkich rodzajów zmian. W przypadku początkowej demineralizacji podstawą jest zahamowanie procesu próchnicowego. Znaczenie ma prawidłowa higiena jamy ustnej, ograniczenie częstego spożywania cukrów oraz odpowiednia profilaktyka fluorkowa. W wybranych sytuacjach stosuje się profesjonalne preparaty wspierające remineralizację. Celem takiego postępowania jest przede wszystkim zatrzymanie progresji zmiany, a poprawa jej wyglądu może być dodatkowym efektem.

Jeżeli biała plamka jest utrwalonym defektem estetycznym, możliwe są metody maskowania lub redukcji jej widoczności. W zależności od przypadku wykorzystuje się między innymi mikroabrazję szkliwa, leczenie zachowawcze, odbudowę kompozytową albo infiltrację żywicą. Wybór zależy od rodzaju zmiany i jej głębokości.

Infiltracja żywicą jako metoda leczenia białych plamek

Infiltracja żywicą jest techniką minimalnie inwazyjną stosowaną między innymi w przypadku niektórych zmian typu white spot lesion. Jej działanie polega na wnikaniu niskolepkiej żywicy w porowate obszary szkliwa. Zmiana właściwości optycznych takiego obszaru może sprawić, że biała plamka staje się znacznie mniej widoczna.

Nie każda zmiana nadaje się jednak do infiltracji. Szczególnie istotny jest jej rodzaj i głębokość. Przeglądy badań wskazują na korzystny efekt estetyczny infiltracji w przypadku wielu zmian typu white spot lesions, ale skuteczność nie jest jednakowa dla wszystkich defektów szkliwa.

Leczenie białych plam na zębach w Sobota Dent

Leczenie białych plamek na zębach powinno rozpocząć się od ustalenia, z czego wynika zmiana. Dopiero wtedy można zdecydować, czy potrzebna jest przede wszystkim profilaktyka i remineralizacja, obserwacja, czy postępowanie ukierunkowane na poprawę wyglądu szkliwa.

W gabinecie stomatologicznym Sobota Dent oferujemy między innymi metodę infiltracji, która jest wykorzystywana do estetycznego maskowania odpowiednio zakwalifikowanych białych zmian. Zabieg polega na przygotowaniu powierzchni zęba i aplikacji żywicy infiltracyjnej, która wnika w porowatą strukturę zmiany i zmienia jej właściwości optyczne. Jest to metoda zachowawcza, ponieważ nie wymaga klasycznego opracowania zęba wiertłem.

Jeżeli zauważysz białe plamki, nie warto od razu zakładać, że są wyłącznie problemem estetycznym. Ich wygląd może być podobny, mimo odmiennej przyczyny. Badanie stomatologiczne pozwala określić charakter zmiany i dobrać postępowanie odpowiednie dla konkretnego zęba.

Podsumowanie – najważniejsze rzeczy do zapamiętania

  • Białe plamy to sygnał, że szkliwo traci minerał; nierzadko to początkowe stadium próchnicy.
  • Przyczyny białych plamek na zębach i przyczyny powstawania białych plam mieć różne przyczyny: fluor/nadmiar fluoru, dieta, higiena, fluoroza, hipoplazja szkliwa.
  • Metody leczenia: remineralizacja szkliwa, żele/pasty, mikroabrazja, ICON; gdy to plama próchnicowa – klasyczne leczenie ubytku.
  • Efekt jest estetyczny i przewidywalny, a dalsze powstawanie białych plam na zębach zależy od współpracy w domu (mycie, pasty) i kontroli w gabinecie.
  • W gabinecie stomatologicznym dentysta/stomatolog dobierze odpowiednie leczenie [plamy na zębach u dzieci i u dorosłych usuwamy delikatnie, krok po kroku].
  • Sobota Dent, Poznań – spokojna diagnostyka, plan i wsparcie. Umów się na wizytę w SobotaDent.

Udostępnij na

Wszystkie wpisy